Ana sayfa Özel Yazılarım Rum Yetimhanesi Büyükada

Rum Yetimhanesi Büyükada

319
0

Prinkipo (Büyükada) Rum Yetimhanesi, Avrupa’nın önde gelen miras organizasyonu Europa Nostra ve Avrupa Yatırım Bankası Enstitüsü tarafından Avrupa’nın tehlike altındaki on iki kültür varlığı listesine aday gösterdi. Rum Yetimhanesinin etrafı tellerle çevrili ve bahçesinde bekçi kulübesi var. İçeri girmek her ne kadar yasak olsa da çökme tehlikesine karşı dikkatli olmakta fayda var. Yapının iskeleti ayakta durmakta lakin zaman içerisinde çatıdan akan suların etkisiyle, yeterli bakımın yapılmaması v.b faktörlerden çürümeye yüz tutmuş.

Rum Yetimhanesi yapı özellikleri

Yapı Restorasyon çalışması acil gerekli
Yapı Restorasyon çalışması acil gerekli

Rum yetimhanesi, Avrupa’nın en büyük ve Japonya’daki Todaiji Budist Tapınağından sonra Dünyadaki ikinci büyük ahşap bina olarak bilinmekte. 1898-1899 yıllarında Fransız bir şirket tarafından otel yapılmak maksadıyla ve tamamen ahşap malzemeler kullanılarak birbirine bağlı beş blok olarak Alexandre Vallaury’nin projesiyle ortaya çıkmış. Beş katlı ahşap binada 206 oda, büyük mutfak, görkemli bir kütüphane ve meslek atölyeleri mevcut. Binanın heybetine rağmen cephe mimarisi olabildiğince sade tasarlanmış ve ahşap karkas sistemde inşa edilmiş. Tiyatro salonundaki iç mekânda ahşap süsleme göze çarparken, diğer iç mekânlarda sade bir mimari hakim.

Birçok anıyı odalarında saklayan Rum Yetimhanesi
Birçok anıyı odalarında saklayan Rum Yetimhanesi

Yedikule’de Balıklı Rum Hastanesi’nde işlevini sürdüren Rum Yetimhanesi 1902 yılında Büyükada’ya taşınır. Yetimhanede çocukların meslek sahibi olabilmeleri için eğitim verilir. Birinci Dünya Harbi yıllarında Kuleli Askeri Lisesi binaya yerleşir ve yetimhanede kalan çocuklar Heybeliada’ya nakledilir.

Kıbrıs’ta yaşanan siyasi gerginlik nedeniyle Patrikhane’nin elindeki yapıya el konulur ve tamamen kapatılır. Elinde Osmanlıdan kalan fermanı, Zarifis ve Syngros ailelerinin “bağış belgelerini” bulunduran Patrikhane’nin, binanın iadesini isteyen talepleri geri çevrildi. Patrikhane yetimhanenin mülkiyetini geri almak üzere 2005 yılının Nisan ayında AİHM’e başvurdu. Patrikhanenin başvurusu 12 Haziran 2007’de kabul edildi. Rum Patrikhanesi’nin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde açtığı davanın ardından tapu, 29 Kasım 2010’da yeniden Patrikhane’ye verildi.

Boşaltılan bina günümüzde hâlâ boş durmakta, restorasyon çalışmaları için yeterli kaynak ve sponsor bulunamaması nedeniyle çürümeye terk edilmiş. Patrikhaneye göre restore edilmesi halinde, Dinler ve Mezhepler arası diyalog ve çevreyi koruma konularını ele alan araştırma merkezi kurulacak.

Avrupa’da bulunan tehlike altındaki diğer yapılar:

Gjirokastra Tarihi Merkezi ve Vithkuqi’deki Post-Bizans Kiliseleri, Arnavutluk
Viyana Tarihi Merkezi, Avusturya
Beringen Kömür Hazırlama Tesisi, Belçika
Buzludzha Anıtı, Bulgaristan
Chiatura, Hava Kablo Yolu Ağı ve David Gareji Manastırı, Gürcistan 
Sammezzano Kalesi, Toskana, İtalya
Köstence Casino, Romanya
Cadiz eyaletinde Prehistorik Rock Sanat Siteleri, İspanya
Prinkipo Rum Yetimhanesi, Adalar, Türkiye
Grimsby Buz Fabrikası, İngiltere

Rum Yetimhanesi ön cephe
Rum Yetimhanesi ön cephe

Bu yapıların bazıları ihmal veya kaynak yetersizliği nedeniyle tehlike altında. Avrupa’da en çok tehlike altındaki 7 miras alanının nihai listesi 15 Mart’ta açıklanacak. Konuyu yakından takip edenler için daha detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

Alexandre Vallaury Biyografisi

Alexandre Vallaury
Alexandre Vallaury

Fransız ailenin oğlu olarak İstanbul’da dünyaya gelen Alexandre Vallaury öğrenimini Paris’te görsel sanatlar akademisinde tamamlar. Eğitimi esnasında birlikte birçok projeye imza atacakları Osman Hamdi Bey’le tanışır. Günümüzde hala kullanılmakta ve ayakta olan birçok yapının çiziminde Vallaury’nin imzası mevcuttur.

Rum Yetimhanesinin mimarı Alexandre Vallaury’nin diğer eserleri,

  • Müze-i Hümayun (İstanbul Arkeoloji Müzesi)
  • Osmanlı Bankası ana binası
  • Pera Palas Oteli
  • Büyükada Fransız Oteli
  • Hazeren Han
  • Taksim Meydanı (The Marmara Oteli’nin bulunduğu yer)
  • Düyun-u Umumiye Binası (İstanbul Lisesi)
  • Cercle d’Orient (Büyük Kulüp) binası (Emek Sineması)
  • Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane (Haydarpaşa Lisesi)
  • Abdülmecid Efendi Köşkü
  • Ömer Abed Han

Rum Yetimhanesine ait Ziya Tacirin sergilemiş olduğu resim galerisine bakmayı unutmayınız. Burcu Olgunlu’nun yönetmenliğini yaptığı Rum Yetimhanesi temalı “Ada’nın Ağlayan Yüzü” belgesel filmi Adalar Kısa Film Yarışması’nda birincilik ödülü kazanmıştır.

Ayrıca change.org isimli sitede Rum yetimhanesinin restore edilmesi için kampanyayı destekleyebilirsiniz.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here